Eğitimi yüklemekten, güvenlik kültürünü çalıştırmaya.
Türkiye'nin ağır sanayi kollarından bir kuruluşta İSG eğitim tamamlama oranı %96'ydı. Aynı yıl kayıt altına alınan kaza sıklığı artmıştı. Çünkü ölçtüğümüz şey ile gerçekte olan iki ayrı dünyaydı. LearnOps × İSG modeliyle KPI'ı tamamlama'dan davranış'a çevirdik.
Bağlam: Mevzuat tamamdı, kültür eksikti.
Üretim sahasında her çalışan zorunlu İSG eğitimini almıştı. Sertifikalar dosyalanmıştı, denetimde sorun yoktu. Ama saha çalışanlarıyla yapılan kısa görüşmeler şunu söylüyordu: "Eğitimi yaptım, ama o anda hatırlamıyorum."
Yıllık 8 saatlik zorunlu eğitim aralıksız sürüyordu. Tamamlama %96, kaza sıklığı düşmüyor — hatta bir yıl içinde yüzde altı yukarı çıktı. Eğitim, davranıştan bağımsız bir bürokratik gerekliliğe dönüşmüştü.
Zorluk: KPI yanlış göstergeyi ölçüyordu.
İSG ekibi "tamamlama oranı" ölçüyordu. Üst yönetim aynı sayıyı görüyor, "her şey yolunda" diyordu. Oysa sahada:
- KKD (kişisel koruyucu donanım) kullanım uyumsuzluğu vardiya boyunca devam ediyordu
- Near-miss raporlamaları neredeyse hiç gelmiyordu — çalışanlar "başıma iş açar" diye çekiniyordu
- Risk değerlendirmeleri yıllık bir form doldurma egzersizine düşmüştü
- İSG sahada görüldüğünde "denetim geldi" anlamına geliyordu — partnerlik değil polis
Hukuken eğitim verilmişti. Davranışsal olarak hiçbir şey değişmemişti. Verim eğitim sayısı değildi; iş kazasını önleyen davranıştı.
Çözüm: LearnOps × İSG — eğitim değil, davranış döngüsü.
İSG departmanı, üretim yöneticileri ve LearnOps ekibi bir araya geldi. "Neyi ölçersek hayatlar kurtulur?" sorusunu sorduk. 8 davranış göstergesi tanımlandı:
- KKD vardiya kullanım oranı (anlık fotoğraf rubriği ile)
- LOTO (kilitleme-etiketleme) uygulama disiplini
- Çalışmadan önce "5 dk güvenlik konuşması" yapılma oranı
- Near-miss raporlama sıklığı — azalan değil, artan KPI
- Risk değerlendirmesi güncellenme sıklığı
- İş izin sistemi uyum oranı
- Yüksekte çalışma + kapalı alan girişi prosedür uyumu
- Saha denetim sırasında "duraklama hakkı" kullanım sayısı
Sonra eğitim içerikleri bu göstergelere bağlandı: her gösterge sapma yaşadığında, ilgili mikro-eğitim ekibe atanıyor. Klasik "yıllık 8 saatlik genel modül" değil — sapmaya tepki veren akış.
InfinityLMS atama + tamamlama altyapısını; LearnOps disiplini davranışa bağlı tasarımı; Infinity Agora saha gözlem verisinin tek panele akışını sağladı. Yeniisgmevzuati.com'un mevzuat içerikleri zorunlu temeli oluşturdu — ama programın özü orada değildi.
Sonuç: Kaydedilebilir kaza sıklığı yarıdan aşağı.
12 ay sonunda kaydedilebilir kaza sıklığı %47 azaldı. Daha çarpıcısı: near-miss raporlaması 3.4 kat arttı — sahanın "başıma iş açılır" korkusu yerine "erken paylaşmak hayat kurtarır" kültürüne geçtiğinin göstergesi.
Eğitim tamamlama oranı hala yüksek (çünkü mevzuat öyle istiyor) — ama artık ana KPI o değil. Yönetim toplantılarında konuşulan: hangi davranış göstergesi nerede sapıyor, hangi mikro-eğitim atandı, sapma kapandı mı?
İSG departmanı "polis" değil, "operasyonun ortağı" haline geldi. Sahaya gittiklerinde çalışanlar artık eldiveni geri takmıyor — gözle görülür bir kültür değişimi.
Yıllardır "eğitim tamamlama" raporu sunduk yönetime. "İyi" görünüyorduk, kaza sayısı düşmüyordu. Şimdi raporum farklı: bu ay 8 davranış göstergesinden 6'sı yeşil, 2'sinde sapma var, oraya şu eğitimleri attık. Toplantıdaki konuşma da farklı — operasyon konuşuluyor, mevzuat değil.
Sizin KPI'nız hala "tamamlama" mı?
Hangi davranışlar hayat kurtarır? Birlikte tanımlayalım, ölçülebilir hale getirelim.